Studeren zonder mes en vork

November 2nd, 2017

Jarno van Kessel

Terwijl ik dit verhaal schrijf in onze fraaie eetzaal, blaast buiten de tyfoonwind tegen de dunne muren en stroomt de theemachine als regen langs een dakgoot. Witte rijst werk ik naar binnen en omdat dit het avondeten betreft, is dat al de derde keer vandaag. Met de stokjes, waarmee ik een maand geleden nog net zoveel moeite had als met Japans, kan ik nu net zo goed overweg als mes en vork. Ook de andere vreemd ogende gerechten, die naast de rijst op tafel staan, heb ik geaccepteerd in mijn dieet. Denk hierbij aan natto, gefermenteerde sojabonen en vele groenten waarvan ik de naam niet kan hopen uit te spreken. Kroketten, de Molenstraat en bier voor €1,60 heb ik diep weggestopt in mijn geheugen. Tegelijkertijd zijn katers, tentamens en foute keuzes nog steeds heel actueel. Hoe anders is studeren in Japan nou eigenlijk echt?

Dagelijks leven
Voordat ik over het studeren zelf begin moet ik eerst iets zeggen over het dagelijks leven. In het kort, want om dit goed uiteen te zetten zou ik hiervan een serie artikelen moeten maken ben ik bang. Om eerlijk te zijn zou er tussen het dagelijks leven hier en in Nederland niet meer kunnen verschillen.
 
Sushi plukje van de lopende band
Eén van de belangrijkste redenen om naar Japan te komen is omdat ze misschien wel het beste eten hebben. Goed nieuws voor de luie student: koken doe je amper zelf, tenzij je je volledige studiebeurs aan groenten op wil maken. Veel goedkoper en lekkerder is het bij de izakaya, een traditionele Japanse bar waar je die lekkere yakitori kan bestellen. Wanneer ik een snelle hap wil, kies ik voor de sushi die je letterlijk aan de lopende band kan bestellen. En anders toch maar een ramen aan de overkant van de straat of een curry uit de automaat. Automaat? Ja, de Japanners zijn gek op automaten. Ik heb het nog niet eens over de vending machines die je op elke straathoek ziet (ik zag er zelfs één op de top van Mount Fuji), maar over het veelvoudige gebruik in openbare gelegenheden. Ik heb mijn dierbare 100 yen munten geworpen binnen restaurants, kapsalons en fitnesszalen. Alles voor de administratie, orde en regelmaat.
 
Vul een formulier in als je een nacht niet thuis komt
Deze voorkeur voor ‘uncertainty avoidance’, zoals Geert Hofstede het zou noemen, is nog meer verankerd in de Japanse cultuur dan de voorkeur voor geanimeerde vrouwen.  Voor een modern land is Japan nog erg doordrenkt van eindeloos papierwerk voor elke actie die je onderneemt. Je moet een formulier invullen wanneer je je voor vakken inschrijft, wanneer je ergens heen wilt en zelfs wanneer je een nacht niet van plan bent thuis te slapen. Regels zijn strikt hier. Toch heeft dit ook veel voordelen. Straten zijn schoon, het verkeer is veilig, (ouders zijn gerust?) en treinen rijden op tijd.
 
Uitgaan
Die treinen stoppen helaas met rijden na middernacht. Dat betekent dat als ik uitga, ik goed uitga. Hier moet elke keer de keuze gemaakt worden tussen de wijken Shibuya en Roppongi. De eerstgenoemde trekt voornamelijk modebewuste Japanners, terwijl de tweede vooral gevuld is met internationale toeristen en studenten. Allebei heeft het zijn eigen charme. Noem me een cultuurbarbaar, maar ik word toch meer getrokken tot Roppongi. Dit zorgt ervoor dat ik na die dure wodka redbull me soms weer even waan in de El Sombrero. Een hoop westerlingen om me heen, Despacito of Shape of you in mijn oren en her en der verhalen die de volgende dag door Tokyo heen verspreid zullen worden. Na de vijf uurtjes dansen tuffen we in de eerste trein terug naar onze dormitory.  Hier in de buurt haal ik in plaats van een kapsalon of patatje bij de febo een onegiri, een homp rijst met bijvoorbeeld krab in het midden. Dit brengt me weer bij bewustzijn: ik ben echt in Japan.
 
Studeren dan
Op de zondag bonst de kater dan in mijn hoofd, en moet ik mijn opdrachten maken. Gelukkig valt het best mee in vergelijking met Nederland, en is het bijwonen van colleges vaak voldoende om de vakken te halen.
 
Conclusie
Ik maak dit artikel af op de vooravond van het weekend van Halloween, wat groots gevierd wordt in Japan. Halloween is een perfect voorbeeld van studeren in Japan: het is een niet-Japans feest, dat op zijn Japans gevierd wordt. Dit betekent gezelligheid van een kaliber dat we allemaal kennen in Nederland. Dat ik studeren hier aanraad zou al duidelijk moeten zijn. Het is een uitdaging, maar er bestaat absoluut geen leukere uitdaging!